ERP Sektör Analizi

Sürekli bir şekilde zorlaşan ve güncellenen rekabet ortamında işletmeler rekabet üstü bir hal alabilmek için kalite, verimlilik ve maliyet gibi belirleyici unsurları çok iyi bir şekilde dengelemelidirler. Bu dengenin sağlanabilmesi ise şirketlerin en önemli girdileri olan hammadde, zaman, makine/teçhizat, bilgi, para ve işgücü gibi sınırlı kaynakların en uygun şekilde temin edilip kullanılması ile mümkündür. Bu kaynakların, temin edildiği ilk noktadan, ulaştığı nihai noktaya kadar olan tüm süreçte en iyi şekilde planlanması ve kontrolü, işletmeler açısından verilmesi gereken en zor ve önemli kararlardan biridir.
ERP sistemlerinden önce her bir departmanın faaliyetleri kendi departman bilgisayarlarında muhafaza edilmekteydi. Bütünleşik bir yapı bulunmadığı için bilişim üzerinden bu departmanların bilgi alış-verişinde bulunmaları son derece zordu. İstenen analizler kısa sürede yapılamazken, işletmenin tümünü aynı anda kontrol etmek neredeyse imkansızdı. Fakat ERP ile bu sorunlar ortadan kalkmakta, işletmelerin en hızlı, en kaliteli, en verimli süreçler ile yönetilmesi mümkün olmaktadır.



Dünya’da ERP sektörünün pazar hacmi 25 milyar dolar iken, Türkiye'de yaklaşık 80-90 milyon dolar civarında bir hacmi bulunmaktadır. KOBİ’lerin ERP yazılımlarına gereksinimleri Türkiye’de bu pazarın her geçen yıl %10 gibi bir büyüme potansiyeline sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Her yıl belirlenen Fortune 500 işletmesinin her birinin bir ERP yazılımı kullandığı, bu başarılarının en büyük göstergesi olarak belirtilebilir. Fakat Capital 500 işletmelerinin ise sadece 50'sinin ERP yazılımı kullanması büyük işletmelerin ERP'ye bakışlarını açıkça göstermektedir. Türkiye, ERP kurulumunu tamamlamış şirketler bakımından Avrupa'nın onda biri düzeyinde. İşletmelerin rekabet üstünlüğü avantajını yakalayabilmesi için yüksek kalite, düşük maliyet ve yüksek verimliliği öne çıkaran ERP uygulamalarına ihtiyaçları bulunmaktadır. Türkiye'de 1999 yılından itibaren kullanımı hız kazanan ERP yazılımları daha çok perakende, beyaz eşya, lojistik ve tekstil gibi sektörlerde yaygın. Bir araştırmaya göre, Türkiye'de ERP yazılımı kullanan şirketlerin yüzde 77'si sanayi, yüzde 16'sı hizmet ve yüzde 7'si de ticaret sahasında çalışıyor.

Değişimin çok hızlı yaşandığı günümüzde, işletmelerin rekabet ortamında ayakta kalmalarını sağlayabilecek faktörlerden biri olan ERP'nin kullanılması ve ERP'ye geçiş kararı, önemli bir karardır. Oldukça geniş olan ERP yazılım pazarında, işletme için en etkin yazılımın seçimi ise daha zor ve daha önemlidir. Türkiye'de farklı sektörlerde hizmet gösteren 75 işletmeye uygulanan geniş çaplı bir anket sonucunda ERP seçiminde dikkate alınan seçim kriterleri ve 5 üzerinden ortalamaları aşağıdaki verilmiştir (Tablo 1).

Tablo 1. ERP seçim kriterleri
Kriter
Ortalama
Kriter
Ortalama
Sistem ve veri güvenliği
4.44
Diğer sistemlerle uyum
3.85
Firma işlemlerine uyarlanabilirlik
4.44
Karar destek seçeneği
3.85
İşlevsellik
4.41
Altyapı maliyeti
3.8
Firma iş süreçlerini destekleme
4.28
Mevcut donanıma uygunluk
3.75
Kullanım kolaylığı
4.27
CRM ve TZY desteği
3.74
Geliştirilmeye müsait olma
4.21
Danışmanlık ücreti
3.6
Kurulum süresi
4.04
Web tabanlı uygulamalar
3.45
Yazılım fiyatı
3.93
ISO 9000 uygulamalarını desteklemesi
3.27
İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı.
Mesut Kılınç 2009, Türkiye'de ERP tatminin etkileyen faktörlerin analizi.

Bu sonuçlara göre işletmelerin ERP seçiminde en çok sistem ve veri güvenliği ile firma işlemlerine uyarlanabilirlik kriterlerini dikkate aldıklarını söyleyebiliriz. En az dikkat edilen kriter ise ISO 9000 uygulamalarını desteklemesi olmuştur.

Yapılan anket sonuçlarına göre işletmelerin % 40'ı ERP sistemlerinden çok memnun; % 44'ü memnun; % 13'ü ise kararsız kalmışlardır. Araştırmaya katılan işletmelerin % 84'ü ERP sistemlerinden memnun olduklarını belirtmişlerdir.

ERP sistemlerinden duyulan memnuniyet seviyesi

İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı.
Mesut Kılınç 2009, Türkiye'de ERP tatminin etkileyen faktörlerin analizi.

Araştırmaya katılan işletmelerin ERP sistemini veya yazılımını temin ettikleri tedarikçilerinde dikkat ettikleri temel noktalar ve ortalamaları aşağıda verilmiştir (Tablo 2).

Tablo 2. ERP tedarikçisi ile ilgili kriterler
Kriter
Ortalama
Kriter
Ortalama
Yazılımın garanti süresi ve kapsamı
4.43
Tedarikçinin Ar-Ge olanakları
4.03
Tedarikçinin danışmanlık hizmetlerinin kapsamı
4.29
Tedarikçinin finansal durumu
3.73
Tedarikçinin referansları
4.03
Tedarikçinin pazar payı
3.68
İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı.
Mesut Kılınç 2009, Türkiye'de ERP tatminin etkileyen faktörlerin analizi.

Tablo 2'ye göre işletmeler, ERP yazılımını satın aldıkları tedarikçilerinde en çok ürünün garanti süresini ve kapsamını önemserken daha sonra dikkat ettikleri nokta ise danışmanlık hizmetinin kapsamıdır. En son dikkat ettikleri nokta ise tedarikçinin piyasadaki pazar payı olmuştur.
Ankette sorgulanan diğer bir başlık ise işletmeyi ERP kullanmaya iten nedenlerdir. Aşağıdaki tabloda işletmeler tarafından belirlenmiş 10 temel neden ve anket ortalamaları verilmiştir (Tablo 3).
Tablo 3. Firmaları ERP sistemi kullanmaya iten nedenler
Nedenler
Ortalama
İş takibini kolaylaştırmak ve verilerin karar verme sürecinde kullanılabilirliğinin artırılması
4.68
Dokümantasyonun ve raporlamanın düzenli yapılmasını sağlamak
4.45
Firmada kullanılan teknolojilerin tek platformda birleştirilmesi ile standartlaşmanın sağlanması
4.24
Maliyetleri ve stokları düşürmek
4.23
Firmanın iş ve büyüme stratejileri ile ilgili gelecek planları
4.12
Müşteri, tedarikçi ve diğer iş paydaşlarını ortak bir platformda buluşturmak
3.99
Temin süresini düşürmek
3.84
Müşterilerden gelen talepler
3.11
Rakip firmalarda ERP sistemlerinin yaygınlaşması
2.97
Yasal zorunluluklar
2.27
İstanbul Teknik Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Endüstri Mühendisliği Ana Bilim Dalı.
Mesut Kılınç 2009, Türkiye'de ERP tatminin etkileyen faktörlerin analizi.

İşletmeleri ERP kullanmaya iten en önemli kriter, 4.68 ortalama değeriyle iş takibini kolaylaştırmak ve verilerin karar vermede kullanılabilmesidir. İkinci olarak ise işletmeler ERP yazılımını, dokümantasyonun ve raporlamanın düzenli yapılmasından dolayı kullanmaktadırlar. Diğer taraftan, ERP sistemini kullanmaya iten nedenler arasında önem derecesi en düşük olan kriter ise 2.27 ortalama değerine sahip yasal zorunluluklardır.

Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre, Türkiye'de bir işletmenin ERP sistemi kullanımından yüksek derecede tatmin olabilmesi için ERP paketi seçiminde yazılımın, firma iş süreçlerini destekler nitelikte ve kullanışlı olmasına dikkat etmesi gerekmektedir. Bununla birlikte, tedarikçinin teknik yetkinlik ve güvenilirliğinin yüksek olması ve finansal durumunun da güçlü olması kriterleri de göz ardı edilmemelidir. Ayrıca, işletmenin ERP sistemi kullanımına geçmedeki amaçlarının arasında genel anlamda standardizasyon, bilgi akışında iyileşme ve rekabet faktörleri yer almalıdır. İşletmelerin ERP sisteminden başarılı sonuçlar alabilmesi için ERP kurulum sürecinde, ilgili ekiplerin yetkin kişilerden oluşturulması, gerekli eğitimlerin zamanında verilmesi ve üst yönetim desteğinin sağlanması gerekmektedir